
Toen het onlangs bekend werd dat de Duitse Anika Nilles de eer krijgt om een van de belangrijkste drummers in de geschiedenis van de rockmuziek op te volgen in Rush wilde alles en iedereen van de hoed en de rand weten. Maar zowel de band als Anika waren nog even stil. Met Slagwerkkrant hebben we de eer het allereerste interview met haar te kunnen publiceren, gisteren in Berlijn gedaan door Jean-Paul Heck.
door Jean-Paul Heck
Anika Nilles reisde voor het interview vanuit Mannheim met de trein naar Berlijn. Ze is immers nog altijd hoofd van de drumafdeling aan het conservatorium van de stad waar ze al jaren woont. ‘En straks pak ik gewoon de trein weer terug. 6 uur lang.’ Het is bijna surrealistisch. Maar zo voelt ze zich al maandenlang nadat bassist/zanger Geddy Lee en gitarist Alex Lifeson haar belden om even over te vliegen van Duitsland naar Toronto.
Alex Lifeson en Geddy Lee
Neil Peart was in 2020 overleden en niemand had gedacht dat Rush ooit nog zou gaan touren zonder Peart. Maar het was bij Lee en Lifeson gaan kriebelen en na het tribute-concert voor Foo Fighters-drummer Taylor Hawkins in Los Angeles kwam het tot echte daden. Geddy Lee werd getipt over Anika Nilles door zijn bastechnicus. Hij had Anika in 2022 zien spelen tijdens de wereldtour met gitaarlegende Jeff Beck.
Anika Nilles ontvangt het Nederlandse bezoek in een peperdure suite. Ze draagt een witte trui, een wijde broek met panterprint en gympies. Het neusringetje is verdwenen maar voor de rest is het nog altijd dezelfde dame die drie jaar geleden de cover van de Slagwerkkrant sierde.
Hey Anika, maar meteen even de grootste clichévraag die ik je moet stellen. Hoe reageerde je toen Rush je belde om de nieuwe drummer te worden?
‘Ik was verrast natuurlijk. Er is geen drummer in de wereld die denkt dat hij of zij ooit de drummer van Rush kan worden en als je dan wordt gebeld door één van de Rush-bandleden, dan staat je wereld op zijn kop.’
Kende je het drumwerk van Neil en de muziek van Rush?
‘Natuurlijk kende ik Neil als drummer en dan vooral vanwege het nummer Tom Saywer want dat is echt een klassieker in de drumwereld. Maar ik zal eerlijk zijn dat ik nooit naar de muziek van Rush luisterde. Ik groeide wel op met rockmuziek en progressieve symfonische muziek maar was niet echt het Rush-repertoire gedoken. Toen ik werd gevraagd, heb ik mij eerst gefocust op de nummers die ze graag wilden proberen. Daarna ben ik in hun catalogus gedoken maar op dit moment draait alles om de setlijsten voor de concerten die we gaan doen.’
'Mijn drumset zal alles bevatten om de kleuren te coveren die muziek van Rush nodig heeft.'
Was je verrast om te horen hoe Neil Peart zich gaandeweg ontwikkelde als drummer en steeds nieuwe technieken toevoegde?
‘Weet je, elke drummer die passie voor zijn of haar instrument heeft, kan niet stoppen met leren. Ik zag dat bij Jeff Beck als gitarist en ook bij Neil. Zij hadden het in hun systeem, maar dat heb ik ook. Ik besef dat het verwachtingspatroon bij Rush heel anders is dan spelen bij Jeff Beck. Bij Jeff zat ik in een rol waarbij het mijn taak als drummer was om hem te laten schitteren. Het was ook veel minder gericht op composities maar meer op improvisatie. Luisteren en spelen, daar draaide het om. Maar bij Rush zijn bijna alle drumpartijen bewust gecomponeerd door Neil.’
Neil was veelzijdig maar per album ontwikkelde hij zich ook. Hoe luister je naar al die Rush-platen?
‘Als je door alle albums gaat en hoort hoe Neil zich over de jaren ontwikkelde, is dat zeer interessant. Ik vind zijn reis echt opmerkelijk en zo intrigerend. Hoe hij bijvoorbeeld elektronische drums in de jaren ’80 introduceerde. Het was nooit geforceerd maar altijd in dienst van de ontwikkeling van de muziek van Rush.
Ga je net als Neil naast een normale drumset een volledige elektronische drumkit gebruiken op het podium straks?
Dat weet ik nog niet. Ik ben nog niet klaar met de opbouw van mijn drumkit en heb ook nog niet alle songs kunnen beluisteren die we gaan spelen. Als je terugkijkt op de drumstellen die hij door al die jaren heen gebruikte, stonden die altijd in het teken van rijke geluiden en kleuren. Maar het veranderde ook van tournee tot tournee. In de jaren ’80 integreerde hij heel veel elektronische drums en soms had hij drie snaredrums. Mijn drumset zal alles bevatten om de kleuren te coveren die muziek van Rush nodig heeft. Ik heb thuis mijn hele kit omgebouwd zodat ik de nummers die ik moet instuderen ook op de juiste manier kan spelen. We hebben dezelfde set ook opgebouwd in de repetitiestudio van Rush in Canada.’
Zijn er nog andere aanpassingen?
'Jazeker! Ik heb mijn eigen stokken, de Pro Mark Anika Nilles Signature. De stok was echt gemaakt voor de feeling die ik gebruik voor mijn werk als fusiondrummer. Maar nu ik rock speel, sla ik veel harder en we hebben om die reden mijn stokken ook getweakt naar 5AB. Ze zijn iets dikker en wat zwaarder.’

Neil was heel specifiek over zijn sound en hoe dat voor elkaar te krijgen. Hoe is dat bij jou?
‘Ik heb een heel duidelijk idee over mijn eigen geluid en weet hoe ik dat moet creëren. Daar ga ik, ook bij Rush, zeker niet aan tornen. Zijn snaredrumsound, zijn ride-sound en zijn hi hat-sound zijn zo herkenbaar, zo erg Neil.’
Hoe ging het toen je voor de eerste keer de repetitiestudio in Canada instapte om met Geddy en Alex te spelen?
‘Ze nodigden mij uit om eerst te kijken of het wel ging werken met mij achter de drums. Ik moest een aantal songs instuderen die ik nu nog niet mag noemen, haha. Ik mag niets laten uitlekken... We zijn gewoon gaan spelen en hebben ook heel veel met elkaar gesproken. Daarbij kwam vaak het thema voorbij op wat voor manier Neil zijn drumwerk benaderde en natuurlijk over de feel. Weet je, het ging minder over wat ik moest spelen maar veel meer over hoe het destijds door Neil werd gespeeld. Dat deden we vooral om elkaar beter te leren kennen.’
'Ik leg vooral de focus op de energie die zo kenmerkend was voor het spel van Neil.'
Krijg je de ruimte om live je eigen invulling te geven aan de songs die alle Rush-fans van de eerste tot de laatste noot uit hun hoofd kennen?
‘Het is heel belangrijk dat ik de muziek van Rush met de grootste vorm van respect benader en daarbij zijn de partijen van Neil natuurlijk heel belangrijk. De drumpartijen van hem zijn eigenlijk een compositie binnen de compositie die Geddy en Alex schreven. Er zullen veel songs zijn waarbij ik exact de partij van Neil speel maar als er ruimte is om een wat meer te improviseren, zal ik dat doen. Thuis repeteer ik de nummers en met die vaardigheid ga ik naar de repetities met de band. Ik leg vooral de focus op de energie die zo kenmerkend was voor het spel van Neil. Tijdens die repetities gaan we kijken of de keuzes die ik heb gemaakt, de juiste zijn.’
Had je meteen een klik met Alex en Geddy?
‘Het eerste wat ik merkte was dat ze zo menselijk zijn. Het zijn legendes, maar allebei hebben ze totaal geen ego en daarnaast zijn ze ongelooflijk grappig. Ze zorgden ervoor dat ik mij meteen comfortabel voelde en daarmee hielpen ze mij enorm. Kijk, nogmaals, het zijn legendes maar arrogantie is hen volledig vreemd. Het zijn echt hele aardige kerels.’
© Rob van Dalen
Besef je wel wat je te wachten staat? Enorme concerthallen met duizenden devote Rush-fans voor hun neus die jarenlang Neil Peart aanbaden.
‘Natuurlijk. Over een paar maanden zit ik op het podium achter mijn drumstel en voor mij staan Geddy Lee en Alex Lifeson. Maar uiteindelijk zullen we op een punt komen dat we samen prachtige muziek maken en echt genieten.’
Ik las in een interview dat Dennis Boxem met jou deed voor Slagwerkkrant in 2023, dat je net voor de eerste repetities met Jeff Beck nogal moest improviseren.
‘Haha, klopt. Ik had de grote teen van mijn rechtervoet gebroken dus ik moest het bassdrumwerk met links doen. Dat gebeurde drie dagen voor de repetities en dat was pittig. Ik heb echter niets gezegd en aangezien Jeff nooit eerder met mij had gespeeld, had hij het helemaal niet door.’
Rush had natuurlijk heel gemakkelijk een befaamde rockdrummer kunnen kiezen maar ze kwamen bij jou terecht. Was er een moment dat je dacht: ‘waarom ik?’
‘Dat is een goeie vraag. Ik vind het tegelijkertijd ook een emotionele vraag. Toen het telefoontje kwam, heb ik een tijdje nodig gehad om het allemaal te bevatten. Het is niet echt een dagelijkse vraag. Zelfs nu je het aankaart, komt dat gevoel weer boven. Ik weet wel dat ik een paar dagen volledig perplex was. Op dit moment is mijn focus heel erg gericht op het zo goed mogelijk spelen van de Rush-nummers en niet te denken over het hoe en waarom. Ik wil echt positief blijven en mezelf niet teveel druk opleggen.’
'Waar speel ik de originele partij en waar kan ik iets van mijzelf toevoegen.'
Heb je aanpassingen moeten doen aan je eigen drumstijl?
‘Om eerlijk te zijn, ja. Kijk, ik heb mijn persoonlijke stijl en die blijft natuurlijk gewoon gehandhaafd. Die persoonlijkheid is daar. Maar ik zal ook in Neil’s hoofd moeten duiken om alles met de juiste feel te spelen. Dit is voor Alex en Geddy heel belangrijk maar zeker ook voor de fans van Rush. Om dat te realiseren moet ik mij echt in de wereld van Neil Peart begeven. Op dat soort momenten klinkt het meer als Neil dan als mijzelf.’
Je hebt jezelf de laatste jaren ook steeds meer als componist ontwikkeld. Ik denk dat je dat zeker ook kan helpen.
‘Absoluut! Niet alleen wat betreft melodieën maar zeker ook als componist van mijn eigen drumpartijen. Daardoor weet ik precies wat er moet gebeuren en waarom de compositie zo is gemaakt. En ook waarom ik een bepaalde compositie van Neil niet mag veranderen. Als ik dat wel zou doen, dan tast ik het wezen van een bepaald Rush-nummer aan en dat kan echt niet. Dat is de hele dunne lijn waar ik nu op loop. Waar speel ik de originele partij en waar kan ik iets van mijzelf toevoegen.’
Ik begrijp dat Rush tijdens de tournee elke avond een andere setlijst zal spelen. Om het nog naar even wat pittiger voor je te maken.
‘Dat is zeker het plan en dat is ook de reden waarom ik zoveel nummers moet instuderen. Het is mijn taak om ze mijzelf toe te eigenen en ze perfect in te studeren. Ik ga geen sheets gebruiken en wil elke partij volledig uit mijn hoofd leren. Daarnaast ga ik geen aantekeningen maken omdat ik echt de songs volledig eigen wil maken, waardoor ik niet hoef te vertrouwen op datgene wat ik heb genoteerd. Dat is ook nodig om straks op het podium zo goed mogelijk en met de juiste energie te spelen. Het moeilijkste zal zijn om al die originele partijen van Neil uit mijn hoofd te leren en ze perfect te spelen als het moment daar is. Kijk, de muziek van Rush is heel creatief maar ook erg complex. Kijk, het fysieke gedeelte controleer jezelf door te trainen en fit te worden. Maar het moeilijkste is om al die details neer te zetten.’
© Rob van Dalen
Kwamen er al partijen voorbij waarbij je dacht: daar moet ik even de nodige tijd in steken.
‘Zoals ik al aangaf groeide ik op met rock- en progressieve muziek en de laatste jaren heb ik voornamelijk complexe fusionmuziek gespeeld. Spelenderwijs is er niet meteen iets nieuws maar wel op welk moment ik met een bepaalde intensiteit moet spelen. Neil sloeg hard maar hij had ook een specifieke energie en feeling bij een bepaalde groove. Hij bespeelde zijn ride op een unieke manier en ook zijn snaredrumsound vind ik legendarisch. Ik moet dus echt in Neil’s hoofd duiken om het nummer te laten klinken zoals hij dat deed. Ik moet echt in die nerd-bubbel komen. Neil was een hele flexibele speler. Echt niet alleen een rockdrummer. Hij had een geweldige swing en een gevoel voor blues, reggae, funk…’
‘Mijn telefoon klapte bijna uit elkaar.'
Op dit moment ben je hoofd van de drumafdeling van de Popakademie Baden-Wurttemberg. Daar zal voorlopig het bordje ‘niet aanwezig’ achter je naam staan.
‘Tijdens de Rush-tournee zal ik natuurlijk geen les kunnen geven maar als hoofd van de drumafdeling zal ik dat zeker op afstand blijven doen. Andere drummers nemen tijdens deze periode mijn lessen over. Kijk, de school vindt het ook geweldig dat een docent van hen gewoon nog actief is met touren. Ik kan mijn ervaringen met betrekking tot het touren delen met onze studenten en dat is ook een belangrijke onderdeel van hun studie. Hoe ga je om met touren en wat moet je op het podium doen. Het is alleen maar een verrijking voor de school. Of ik ze partijen van Rush aanleer? Haha, nee hoor, ik werk met eerstejaars maar wellicht na de tournee. Dat zou mooi zijn. We hebben al de nodige repetities gehad en dat blijven we doen. Maar dan start de echte voorbereiding voor de tour en dat gaat in april gebeuren.’
En hoe moet het nu verder met je eigen groep Nevell?
‘Toen ik ze het nieuws vertelde, waren ze een beetje in shock. Natuurlijk waren ze superblij voor mij maar het betekent ook dat ik voor meer dan een jaar niet met Nevell kan touren. En dat net na een jaar pauze en de release van een nieuw album. Maar na Rush zal ik zeker weer met deze geweldige muzikanten op tournee gaan.’
Hoe reageerde jouw omgeving toen het nieuws wereldwijd bekend werd gemaakt?
‘Mijn telefoon klapte bijna uit elkaar. Ik denk dat iedereen die ik ooit in mijn leven had ontmoet, mij wel een bericht stuurde. Natuurlijk enorm veel drummers en het was echt complete gekte. Maar ook mijn socials en youtube-filmpjes explodeerden. Natuurlijk had ik wel de nodige reacties verwacht maar dit was zo groot, zo omvangrijk. Ik wist het natuurlijk al een aantal weken maar op die dag besefte ik terdege wat de nalatenschap van Neil betekent. Eigenlijk beseft ik het toen pas. Oh, mijn God, het is echt en het is Rush!’
Dit interview vind je vanzelfsprekend ook in de komende maart-april editie van Slagwerkkrant.
rush.com
anikanilles.com
@anika.nilles
Copyright 2026 Slagwerkkrant Magazine & Jean-Paul Heck
